Dlaczego zęby bolą i są tak wrażliwe? Wszystko przez... rybę sprzed setek milionów lat

26 maja 2025, 08:33

Zastanawialiście się kiedyś, dlaczego zęby są tak wrażliwe na temperaturę, nacisk i mogą bardzo boleć? A to wszystko mimo tego, że szkliwo jest najtwardszą tkanką ludzkiego organizmu? Za dyskomfort i cierpienia powodowane przez zęby musimy podziękować... rybie sprzed 465 milionów lat. Paleontolodzy od dawna przypuszczali, że zęby wyewoluowały z wyrostków na egzoszkielecie zwierzęcia, które żyło w ordowiku. Nie mieli jednak pojęcia, do czego wyrostki te służyły. Dowiedzieli się tego naukowcy z University of Chicago.



Dwie protoplanety wokół jednej gwiazdy

14 kwietnia 2026, 08:20

Wokół młodej gwiazdy WISPIT 2 odkryto dwie formujące się dopiero planety. To rzadki przypadek, gdy naukowcy mogą obserwować planety w trakcie tworzenia się i jeszcze rzadszy, gdy do dyspozycji mają od razu dwa takie obiekty. WISPIT 2 znajduje się w Gwiazdozbiorze Orła, w odległości około 437 lat świetlnych od Ziemi. To bardzo młoda gwiazda, liczy sobie zaledwie 5 milionów lat, a gdy ją odkryto, udało się bezpośrednio zobrazować otaczający ją dysk protoplanetarny.


Bliźnięta półjednojajowe

27 marca 2007, 09:19

Na łamach pisma Nature naukowcy opisali przypadek półjednojajowych bliźniąt. Pod względem podobieństwa genetycznego znajdują się one gdzieś pomiędzy identycznymi bliźniętami monozygotycznymi (jednojajowymi) i różniącymi się od siebie jak zwykłe rodzeństwo bliźniętami dwuzygotycznymi (dwujajowymi) — tłumaczy szefowa badań, Vivienne Souter.


Lapunder

Historia lubi się powtarzać... z różnym efektem?

6 marca 2008, 11:31

Zgodnie z obowiązującą i zaakceptowaną powszechnie postacią teorii ewolucji, jest ona determinowana przez zmiany zachodzące w organizmach przez mutacje. Te z kolei mają charakter losowy, toteż prawdopodobieństwo powtórnego zajścia identycznej zmiany u dwóch różnych organizmów jest skrajnie niskie. Mimo to natura po raz kolejny nas zaskoczyła. Na dodatek, co dziwi jeszcze bardziej, w przypadku dwóch gatunków naczelnych niemal identyczna mutacja przyniosła zupełnie odwrotny efekt. Jeśli doda się do tego fakt, że zrozumienie tego fenomenu może wspomóc ludzkość w walce z AIDS, temat staje się naprawdę interesujący.


Uczenie przed uczeniem

29 stycznia 2009, 09:58

Co jest najlepszą metodą nauki nowego języka obcego: wkuwanie słówek czy może lekcje z native speakerem? Paul Sulzberger z Victoria University przekonuje, że najlepiej jak najwięcej słuchać brzmienia obcej mowy, a zrozumienie wcale nie jest tu konieczne.


© sean dreilinger

Jak choruje mysz?

7 września 2009, 22:10

Czy nowotwory rozwijające się u myszy przypominają pod względem genetycznym i molekularnym chorobę rozwijającą się u człowieka? Badacze z Duke University postanowili to sprawdzić. Uzyskane przez nich wyniki mogą mieć istotne znaczenie dla prowadzenia badań nad nowymi lekami.


Wykrywanie autyzmu na podstawie moczu

8 czerwca 2010, 08:59

Mocz dzieci z autyzmem ma inny skład chemiczny niż uryna zdrowych maluchów. Badacze z Imperial College London i Uniwersytetu Południowej Australii mają nadzieję, że dzięki ich odkryciu uda się opracować prosty test do wczesnego wykrywania zaburzenia.


Kończyny przednie przede wszystkim

30 listopada 2010, 12:16

Młode torbaczy (Marsupialia) rodzą się w stanie embrionalnym i przechodzą dalszy rozwój w torbie lęgowej na brzuchu matki. Okazuje się jednak, że są wyjątkowe nie tylko pod tym względem. Naukowcy z Duke University zauważyli bowiem, że ich program rozwojowy jest inny od programu realizowanego przez płody wszystkich innych kręgowców.


Skuteczne sklejanie naczyń krwionośnych

29 sierpnia 2011, 12:54

Technika łączenia naczyń krwionośnych praktycznie nie zmieniła się od czasu jej wynalezienia. Chirurdzy na całym świecie wciąż używają igły i nici chirurgicznych. Jednak taki sposób łączenia naczyń ma poważne mankamenty


To, co zniszczyło dinozaury, dało nam pomidory?

8 czerwca 2012, 16:11

Przed 2 laty Peter Schulte zasugerował, że przyczyną wymierania kredowego, a więc m.in. wyginięcia dinozaurów, były zmiany środowiskowe wywołane uderzeniem planetoidy w Chicxulub. Teraz wydaje się, że zawdzięczamy mu także... smaczne czerwone pomidory.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk